ŹO, GA, CO? ZAPISK TERMINOW
Nižej nalicone terminy stoje teke w śišćanej wersiji Nowego Casnika wótśišćane.
Jolic měniśo, až znajośo wažny abo zajmny termin, kótaryž serbsku zjawnosć zajmujo,
a cośo jen našym cytarjam k wěsći daś, ga pósćelśo jen nam z e-mailom abo faksom
(glej menij „Redakcija“).
20. a 21. oktobra
Chóśebuz/Cottbus
Studiumowa orientacija za wuknikow na BTU
BTU Chóśebuz-Zły Komorow bitujo wuknicam a wuknikam móžnosć, se zacasa wó studiumje a wuměnjenjach studiuma informěrowaś. Teke, chtož njejo hyšći w slědnem šulskem lěśe, móžo to wužywaś ako orientaciju za pśichod – zajmce su wutšobnje pšosone na dwa dnja „BTU live“, ga 20. a 21. oktobra w Chóśebuzu. Pśizjawjenje jo online móžno až do pónjeźelego, 19. oktobra: https://www.b-tu.de/studium/vor-dem-studium/angebote-fuer-schuelerinnen-schueler/campustage/btu-live/anmeldung-btu-live.
Hochoza/Drachhausen
Nazymski koncert
Sćo wutšobnje pśepšosone na nazymski koncert ze Serbskim folklornym ansamblom Wudwor do gósćeńca „Złośany plon“ w Hochozy. Koncert se wótmějo sobotu, 24. oktobra, zeger 18:00.
Zabrod/Sabrodt
Lidová muzika z Chrástu
Sobotu, 10. oktobra, sćo wutšobnje pšosony na koncert českeje kupki „Lidová hudba z Chrástu“ we Zabroźe, ga w tamnem gmejnskem domje (Wejsna droga 64, 02979 Halštrowska Hola/Elsterheide). Zeger 18:00 dostanjośo wót Michaela Apela rozpokazanje do europskich a serbskich ludowych rejow. Zeger 20:00 slědujo koncert ze serbskimi spiwami.
Budyšyn/Bautzen
Pśednosk wó měsćańskich knigłach ze pśisegu
Wałtoru, 20. oktobra, su wšykne zajmce pšosone wót zeger 19:00–20:30 do Serbskego doma w Budyšynje na Maćicnu akademiju. W srjejźišću pśednoska Rica Heyla stoje Budyšyńske měsćańske knigły, do kótarychž jo znata Budyšyńska pśisega („byrger eydt wendisch“) zapisana. Zestajił jo ju měsćański pisaŕ, kenž jo statkował ako kompilator. Mimo wopśimjeśa, nutśikowneje struktury a tradiciskego konteksta se te wótměnjate stawizny tych knigłow bližej pśedstajiju. Pśednosk jo w nimskej rěcy.
Koncert połny serbskeje muziki
K 20-lětnemu jubilejoju nakładnistwa „ENA-Musikverlag“, kenž źinsa ako prědna adresa za serbsku muziku płaśi, wótmějo se dwójorěcny swěźeński koncert w Budyšynje, ga z chorom a orchestrom Serbskego ludowego ansambla (SLA), kenž swěśi zrownju wjelerakosć togo nakładnistwa kaž teke pśichod muziki. Koncert se wótmějo sobotu, 24. oktobra, zeger 17:00, w głownem domje SLA w Budyšynje.
Źeń do togo, 23. oktobra, zeger 19:00, wótmějo se w Domje Zejlerja a Smolerja we Łazu/Lohsa, tejerownosći ku góźbje togo jubileja, komorny koncert na klawěrje Jana Pawoła Nagla (wěcej k tomu jo tek było w slědnem wudaśu Nowego Casnika).
„Lausitzer Literatur vorMittag“
Ku góźbje jubilejow wuznamnych serbskich awtorow Jurij Brězan (by lětosa 110 wordował), Jurija Kocha (jo w septembrje swój 90. burstak swěśił) a Bena Budarja (by lětosa 80 lět wordował) pšosy Nimsko-Serbske ludowe źiwadło (NSLŹ) njeźelu, 25. oktobra, do Grodowego źiwadła (Burgtheater) na cytanje. Wuběrk tekstow w nimskej rěcy jo pśewzeła dramaturgowka Eveline Günther, kótaruž tu zeger 11:00 se chapjajucu cytańsku góźinu tek moderěrowaś buźo. Cytaś budu tśi grajaŕki wót NSLŹ: Anna-Maria Brankatschk, Julia Klingner a Katharina Krüger. Wót zeger 10:00 dajo w małem zalu snědanje.
Slědkglědanje na SerbskiPuls
Pśi seśowem zmakanju „SerbskiPuls“ dnja 4. septembra w Kulturnej fabrice we Wórjejcach jo se wjele akterkow a akterow dało do žywego, kraje pśesegajucego dialoga wó pórědnjenju serbskeje kultury. Něnto jo se wózjawiło na internetowem boce Kulturnego ruma Górna Łužyca – Dolnošlazyńska (jadna tych tśich organizatorow) zespominajucy pśeglěd ako slědkglědanje na to zarědowanje. Tak namakajośo pód https://kulturraum-on.de/de_DE/veranstaltungen# dokumentaciju wó wopśimjeśach programa, fotowu galeriju a teke wuslědki wuměłskego pśewóźowanja na tom dnju – baseń wót Jill-Francis Ketlicojc (w serbskej a nimskej rěcy) a soundscape, kótaruž jo Jakub Gruhl k tomu zarědowanju napórał. Gaž sćo sami se wobźělili, maśo teke móžnosć, na tom boce feedback k zarědowanjeju wótedaś.
Nowe memo-graśe
Rěcny centrum WITAJ jo wudał nowe graśe k wuknjenju dolnoserbskich a nimskich mjenjow 24 domorodnych ptaškow pód titlom „Memo ptaški“. Wopśimjejo 48 memo-kórtkow a pśisłušajucy poster, na kótaremž su wšykne kórtki pśeglědnje wiźeś. Na slěznem boce postera jo lisćina wšyknych ptaškow ze serbskim a nimskim mjenim a k tomu dalšne ideje za graśe a wužywanje we wucbje. Źiśi mógu se pśi tom intensiwnje, ale teke grajucy wopóznawaś z ptaškami swójeje domownje a jich mjenjami we wobyma rěcoma. Memo-graśe spěchujo koncentraciju, spomnjeśe, zawupytnjenje, ako teke rěcne zamóžnosći a góźi se za dweju abo wěcej grajucych. Graśe jo na pśedań za 12,90 € w Smolerojc knigłaŕni w Budyšynje, w LODCE w Chóśebuzu a na internetowem boce Ludowego nakładnistwa Domowina pód skazańskim cysłom 0/216/26-1W resp. ISBN 978-3-7420-2908-9.
„Łužyca“ – serbski magacin
Łužyca wusćeła se sobotu, 17. oktobera 2026, zeger 13:00 na bramborskem kanalu telewizije rbb. (w interneśe pód www.rbb-online.de/luzyca)
Moderacija Christian Matthée
Kak móžo se dolnoserbska rěc pó-srědnjaś pśiducej generaciji? Magacin Łužyca zaběra se z tym pšašanim w aktualnem wudaśu. Moderator Christian Matthée woglědajo do Witaj-źiśownje „Wila Kunterbunt“ w Chóśebuzu. Tam su pśedstajili nowu online-platformu „sobu“. Wóna pórucyjo kopicu materialijow za wuknjenje a grajkanje, kótaraž dej wólažcyś wuknjenje a powědanje dolnoserbskeje rěcy. Christian Matthée rozgranja se z iniciatorkami a dajo se pokazaś, kak mógu se pórucenja wužywaś w praksy.
Teke pśi wukubłanju serbskich ceptaŕkow a ceptarjow jo nowy zachopjeńk. Na Bramborskej techniskej uniwersiśe Chóśebuz-Zły Komorow jo se k prědnemu razoju w Bramborskej zachopił studium na ceptaŕstwo za pśedmjat serbšćina. Prědnych pěśoch studěrujucych su zachopjeńk oktobera wuwitali na campusu w Złem Komorowje.
W nowem źělu rěda interviewow „Łužyca w rozgronje“ zmakajo Christian Matthée rěcywědnicu dr. Madlenu Norberg. Za lětźasetki dłujku angažěrowanosć za dolnoserbsku rěc jo se 2024 wóznamjeniła z Mytom Miny Witkojc.
Dalšne temy su prědny Łužyski swěźeń w Rejowańskem domje Chóśebuz a drogowanje do Českeje. W Moravskem Krumlovje jo wiźeś monumentalny „Słowjański epos“ mólarja młoźinskego stila Alfonsa Muchy. Cyklus 20 mólbow we wjelikem formaśe wulicujo stawizny słowjańskich ludow. Mucha jo swóju žywjeńsku twóŕbu pśewóstajił městoju Praga pód wuměnjenim, až stajiju za nju k dispoziciji swójsku wustajaŕnju. Wěcej ako sto lět pózdźej njejo se pak žycenje pśecej hyšći dopołniło.
Wugódanje nazymskeje kśicawki
W slědnem wudaśu Nowego Casnika, ga wót 8. oktobra, sćo mógali na 12. boce se wuproběrowaś na wjelikej nazymskej kśicawce.
Głowne wugódanje, kótarež jo měło se do kašćikow pód gódańkom zapisaś, jo toś ta sada:
„Warimy z gribami.“
