„Wažne jo, až smy pódla“

Pětk, 27. apryla su w Měsćańskem muzeju we Chóśebuzu pśewjadli to druge cytańske wuběźowanje. Lěpjej gronjone: finale cytańskego wuběźowanja Witaj-hortow a we serbskej rěcy. To jo był projekt Rěcnego centruma Witaj, Serbskego muzeja w Chóśebuzu a Spěchowańskego towaristwa togo muzeja. Lětosa su se hortowe źiśi ze Žylowa, Bórkow a Strjažowa wobźělili. Wětošojske njejsu lětosa pódla byli. Licba wobźělnikow jo se dalej deciměrowała pśez to, až dwě bórkojskej wobźělnicy njestej dojěłej, chórosći dla. Tak jo se źewjeś wuknicow a wuknikow wobźěliło a cytało. Jury jo na kóńcu rozsuźiła, chto wót nich jo to nejlěpjej zmejstrował. Kužda a kuždy tych źiśi jo mógał sam rozsuźiś, co co cytaś. Teksty su byli wjelgin wšake, „Astronawtika“ jo był skerjej techniski (to jo cytał Simon Sperling z Depska, ak chójźi do žylojskego horta). Druge su cytali bajki, tak jo na pśikład Amadeo Nowak ze žylojskego horta pśednjasł „Wjelk a sedym kózletkow“. Nowše serbske źiśece knigły ale su teke pódla, tak jo Emil Reichenberger cytał „Kak jo wroblik Frido lětaś nawuknuł“ wót Jewy-Marije Čornakec. Wěsty spektrum starstwa jo teke dany był. Tak jo nejžmłodšy wobźělnik, žylojski Matheo Grafe, swój „Kokot na jajach“ wjelgin rědnje a běžnje cytał. Jo było kradu markowaś, až rozmjejo derje, wó co we tom tšojeńku źo. A to, lěcrownož chójźi akle do prědneje rědownje!Dobyśaŕ togo wuběźowanje jo był Amadeo Nowak. Wón južo chójźi do pěteje rědownje. Jury jo se za njogo rozsuźiła pó wobradowanju. Wóna jo měła pěś cłonkow. To su byli spisowaśel Jurij Koch, Heidi Dawmowa (něgajšna redaktorka Nowego Casnika), Franciska Albertowa (zagronita za serbske młoźinske źěło w Chóśebuzu) a Katrin Urbanscyna (zastupna pśedsedarka spěchowańskego towaristwa Serbskego muzeja).Ale teke te druge wobźělniki su se wjelgin procowali a derje cytali. To su byli ze žylojskego horta: Matheo Grafe, Emil Reichenberger, Amadeo Nowak, Rafael Nowak a Simon Sperling. Z Bórkow jo pódla była Jelena Bivourojc. Wóna jo 10 lět a se južo wobźělijo na Jańskem rejtowanju we Kózlem (Casel). Ze strjažojskego horta su se Jonathan Breuß, Lilly Ochmannojc a Anton Pöthig wobźělili. Dojěli su teke hortnarki z tych tśich jsow. Wóni su pilnje zwucowali cytaś ze swójimi woplěwańcami. Ako wótkubłarki su gronili, njejo za nje to nejžwažnejše było, až to jadno abo druge góle dobydnjo. Za nich płaśi, až źiśi su pódla byli. Hortnarka Bianca Hadamikowa ze Žylowa jo wulicowała, až zapšawym jo wěcej źiśi z jeje horta kśěło sobu pśiś. Wóna jo jim groniła: to buźo ako „Deutschland sucht den Superstar“, jano bźez Dietera Bohlena. Na kóńcu ale wšake su skerjej měli tšach a njejsu se wěcej wěrili, se wobźěliś. Za rědny ramikowy program stej se starałej Schultchenojc Tiffany a Jonas, wónej stej grałej na akkordeonje.Rěcny centrum Witaj jo zjawił, až cil wuběźowanja jo, wuknice a wukniki motiwěrowaś, se dalej ze serbskeju rěcu a literaturu zaběraś. Fakt jo, až serbske źiśownje a šule twarje wěsty zakład za to. Wušej togo se zaśišć wobkšuśijo, až woplěwanje serbskeje rěcy w kubłańskich institucijach se wustatkujo na familije. Tak jo jaden nan ze Žylowa wulicował, ako jo na tom pětku pódla był: Naša stara mama jo pśez to, až to góle se wobźělijo na Witaj, zasej zachopiła, serbsku rěc wužywaś.