Archiw artikelow: kwartal 3/2010

28.09.2010

Łužyca ako krajina grodow

Skóro w kuždej jsy a w kuždem měsće mamy w Dolnej Łužycy stary grod. Raz wuznamny a wjeliki, raz mały, wótzabyty a zarosćony. Cogodla mamy how tak wjele grodow ze 10. stolěśa? Kaki wóznam su měli? [ dalej ]

28.09.2010

Spreewälder Mundart-Kaffeeklatsch

„Is ja ma scheen, dass de och ekummen bist“, begrüßt Erika Haschenz jeden Gast. Vor 15 Jahren gründete sie den Kaffeeklatsch im Lübbener „Spreeblick“. Die Damen und Herren haben sich der Tradition verschrieben und pflegen besonders die Spreewälder Mundart, dieses eigentümliche Gemisch aus vielen deutschen und einigen wendischen Wörtern. Neben Blumen und Büchlein in Mundart kommt auch mal das eine oder andere Überraschungsgeschenk. Der „Alde Kawuschke“ aus Klein Radden, der mit der „neien Zeit nich kloar kummt“ übereicht ihr 15 „Eiro“: Hühnereier, frisch und ungesäubert aus dem heimischen Stall, die beiden Packungen notdürftig mit Sackschnur verbunden. „Is doch nu moa die neie Wehrung oder?“ ruft er den Gästen zu. [ dalej ]

28.09.2010

Tucna lubosć – glucna lubosć?

Móžo se naglědny młody muž do tłusteje žeńskeje zalubowaś a glucnje wordowaś? Toś to brizantne pšašanje stajijo nowa tragikomedija Nimsko-Serbskego ludowego źiwadła Budyšyn. Slědny pětk jo w Hochozy swóju dolnoserbsku premjeru měła. [ dalej ]

21.09.2010

Su swěśili 10 lět Witaj we Wětošowje

Wětošow/Vetschau. We wótpołdnjejšych góźinach 10. septembra jo se njewšednje wjele tšojło na dwórje zakładneje šule. Góźba jo był jubilej, kótaryž jo Wětošojska Kita „Słyńcny bruk“ tudy swěśiła gromaźe z gósćinarjami a gratulantami. [ dalej ]

21.09.2010

Dr. Jan Cyž a Dolna Łužyca

Mjazy górnołužyskimi Serbami namakajomy pomocnikow a cesćowarjow Dolnych Serbow. Jaden z nich jo był dr. Jan Cyž (Johann Ziesche, 1898–1985), póchadajucy ze Žuric pla Kamjenca. [ dalej ]

21.09.2010

Skrocenje městna pla ABC wótwobrośone

Podstupim/Potsdam. Energiske póstupowanje Serbskeje rady a drugich zastupnikow Serbow jo se wupłaśiło: Slědnu wałtoru, na pósejźenju Rady za serbske nastupnosći pśi bramborskem parlamenśe, jo dał kubłański ministaŕ Rupprecht pśez swójogo wjednika... [ dalej ]

14.09.2010

Kneedeln mit Leineel und Zwarch

Am ersten Septembersonnabend fand in Klein Radden/Radyńc zum 16. Mal das Kneedelfest neuerer Zeit statt. Vor über 50 Jahren war es Brauch, dass die Jugend des Dorfes bei einem großen Bauern Kartoffeln hackte und zum Feierabend mit Blasmusik hinter dem Erntewagen ins Dorf und in die Gaststätte zum Tanz einzog. [ dalej ]

14.09.2010

Dopomnjeński kamjen

Dokóńcone! Něto jo dostała wótbagrowana wjas Tšawnica/Tranitz skóńcnje swóju dopomnjeńsku toflu, pśiscynjonu na zanjasonem kamjenju. Stakim jo se žycenje něgajšnych Tšawniskich wobydlarjow za dostojnym trajucym pomnikom dopołniło. Kamjeń stoj na wopomnišću, kótarež jo se lětosa pśi góźbje Dnja serbskich wótbagrowanych jsow swětosnje wuswěśiło. [ dalej ]

14.09.2010

Comenius-projekt – šulska wuměna na europskej rowninje

Chóśebuz/Cottbus. Slědny tyźeń jo był w Dolnoserbskem gymnaziumje wjeliki ruš. Wót pónjeźelego źe jo jim tam woglědało wokoło 20 gósćow z Norwegskeje, z kótarymiž su wukniki 11. a 12. rědownje spódobny tyźeń dožywili. [ dalej ]

14.09.2010

2. Žeńskecy kokot w Brjazynje

Briesen/Brjazyna. „Žylow jaden wudajo! Žylow jaden wudajo!“ spiwaju młodostne wjasele. Ned dwa raza stej rejtarce ze Žylowa dobyłej pśi 2. łapanju kokota žeńskich we Brjazynje. Larissa Lepschojc a jeje sotša Alin stej prědna a druga žnjowna kralowka. [ dalej ]

07.09.2010

Von der Hoyerswerdaer Tracht fasziniert

Taufpatinnen in Hoyerswerdaer Tracht zeigt das Bild von einer Ausstellung in Tätzschwitz 2005. Sie alle tragen eine weiße Schürze. Dazu Brustschmuck mit Perlen und Kopfschmuck mit Borta. „Die Patin, die zum ersten Mal zur Taufe geht, trägt grüne Armstülpen und an der Borta grüne Bänder. [ dalej ]

07.09.2010

Wjeliki zajm za Irmgard Kulejowu

Chóśebuz. Pód titlom „Zeitenlauf – Erinnerungen der Künstlerin IRMGARD KUHLEE“ su w měsćańskem nakładnistwje REGIA wujšli nowe knigły. Pśedstajiła jo se publikacija 29. awgusta w Serbskem muzeju. [ dalej ]

07.09.2010

Srjejź nocy w Serbskem muzeju

„Źo ty źins wjacor buźoš?“ Śěžke pšašanje za slědnu sobotu. Muzeje wokrejsa Sprjewja-Nysa su pśepšosyli na 6. Muzejowu noc, a wuběrk jo był wjelicny. 33 muzejow jo se něco wósebnego wumysliło, aby nowych gósći pśiwabili a tym, kenž jich staru wobstawnu wustajeńcu juž znaju, nowy wid na te eksponaty zmóžnili. [ dalej ]

31.08.2010

Ga se skóńcy stopjenje domownje?

Grabk/Grabko. Ralf Christoffers, bramborski ministaŕ za góspodarstwo a europske nastupnosći, jo pónjeźele, 23. awgusta, póbył we wót brunice wobgrozonem regionje. Wón jo pśišeł na pśepšosenje bergarskich iniciatiwow a pótrjefjoneje gmejny Derbno. [ dalej ]

31.08.2010

Gribata góla, łuki, pusćina, jazory a jsy

Hochoza/Drachhausen. Sobotu, 21. awgusta jo było wjelgin dobre wjedro w Hochozy a wokolinje. Žeden źiw, na tom dnju ga su swěśili kokot, a młoźinske wjedniki su tak ako kužde lěto zawcasa skazali pla swójogo šołty dobre wjedro za swój kokot. [ dalej ]

31.08.2010

„We Wjelcej Waju nuznjej trjebaju“

Dešno/Dissen. Na wjelgin swětosny part su se wósadniki ze swójim fararjom Hans-Christophom Schüttom a katechetku Heide Schüttoweju rozžognowali. Chóśebuska promštowka Ulrike Menzelowa jo na rozžognowańskej nimsko-serbskej namšy slědnu sobotu woblutowała, až skóńcyjo jadna era w Dešnje, Strjažowje a Žylowje. [ dalej ]

25.08.2010

Nowe płaśizny za serbske casniki

Pšosymy našych cytarjow wó rozměśe, až glědajucy na stupajuce kosty, płaśizny za Nowy Casnik pówušyjomy. Wót 1. septembra 2010 płaśi mjasecny abonement 1,35 euro. Chtož jo swój abonement 2010 južo zapłaśił, za togo wustatkujo se pówušenje akle z pśichodnym płaśenim. [ dalej ]

24.08.2010

Źiśam organizěrujomy swěźeń kužde lěto

Góry/Guhrow. Naša młoźina ma 25 aktiwnych młodostnych, na kótarychž móžoš se spusćiś. Toś tu rozwjaselonu kopicu fryjnych pójmaju naše šefowki młoźiny: Katja Neubertojc, Lysanne Rybackojc a Franziska Glodnijojc.Musymy pak groniś, až smy byli něga 50 młodostnych we jsy. [ dalej ]

24.08.2010

Zeit für ein neues Sorben (Wenden)-Gesetz

Das Gesetz zur Ausgestaltung der Rechte der Sorben (Wenden) im Land Brandenburg, auch bekannt als Sorben (Wenden)-Gesetz (SWG) wurde 1994 beschlossen und ist 16 Jahre alt. Vor allem Vertreter der sorbischen/wendischen Öffentlichkeit meinen schon seit längerem, dass es dringend der Erneuerung bedarf. [ dalej ]

24.08.2010

Cukerowe tutawy za Witaj-wuknikow

Žylow/Sielow. Pónjeźele jo se zachopiło nowe šulske lěto za něźi 19 500 wuknicow a wuknikow 1. lětnika w Bramborskej. Slědnu sobotu su źiśi dostali swóje cukerowe tutawy a z gjardosću su prědny raz swóje mapy na kśebjaśe nosyli. W měsćańskem źělu Žylow jo se lětosa 40 źowćow a gólcow, mjazy drugim z Depska, Majberka a Škódowa, zašulowało we tamnem gósćeńcu. [ dalej ]

17.08.2010

Šerpy tym kralam z Glodnyjojc strusarnje

Žylow/Sielow. Pómrocone njebjo slědnu sobotu njejo zamógło wjasołu mysl kokotarjow skazyś. W pśeśěgu su śěgnuli wót gósćeńca až k sportnišću, a tam ducy su źowća wóspjet tak głosnje juskali, až su samo dujarsku muziku pśeklincali. „Głos mójeje sotšy Daniele ja kradu wusłyšyjom“, jo twarźiła 12lětna Josepha Glodnyjojc. [ dalej ]

17.08.2010

Polka Beats wěcej beats ako polka

Pětk zeger 20.00 su jano wušy šołta města Chóśebuz Frank Szymanski a zastupniki medijow dypkownje we Gladhousu byli. Publikum jo hyšći tšochu na se cakaś dał. Njejsu ale nic pśepasli, dokulaž su musali zarědowarje festiwala wjedra dla malsnje wšykno pśeplanowaś a muzikarje, kenž su dejali na dwórje Gladhousa graś, do suchego holiś. [ dalej ]

10.08.2010

Nowa zběrki Lenki skóro wujźo

Lubowarje serbskeje poezije mógu se juž na 2. september togo lěta wjaseliś! To jo planowany termin za wujźenje noweje, drugeje zběrki basnjow z pjera Lenki. Wobźělniki lěśojskego ferialnego kursa sorabistiki su zachadny stwórtk wjacor móžnosć měli, prědne nowe basni słyšaś, pśedcytane wót awtorki. Nowy Casnik jo teke pśisłuchał. [ dalej ]

10.08.2010

Strukturdebatte zur Zukunft der sorbischen Sprach- und Kulturpflege aus der Schieflage befreien

In der vorletzten Woche wurde in der Sächsischen Zeitung und vielen sorbischen Medien eine Protestresolution von sorbischen Künstlern und Kulturschaffenden veröffentlicht. Anlass war eine Veröffentlichung in der Sächsischen Zeitung, dass die Stiftung für das sorbische Volk plane, eine Sorbische Kultur GmbH zu gründen [ dalej ]

10.08.2010

Lětosa jo jich było bejnje mało myškow

Dešno/Dissen. 1. awgust wótpołdnja se pśinamakajo 56 dorosćonych ze 10 źiśimi pśed Domowniskim muzejom. „Witam Was w bóśonowej jsy“, tak wuwitajo Fryco Juriš luźe, a w nimskej rěcy cyni to wjednica muzeja Babette Zenkerowa. [ dalej ]

10.08.2010

KOKOT WE WJERBNJE

To su lětosne Wjerbańske krale a kralowki wótpšawa: młoźinski šef Markus Briša z Madeline Kowalikojc, Thomas Warmo z Nicole Kosykojc a Raymund Chila z Lyddi Miškojc (wóna jo ze susednego Myšyna). [ dalej ]

03.08.2010

Nowe płaśizny za serbske casniki

03.08.2010

Ja cu studowaś sorabistiku

W zachadnyma dwěma tyźenjoma su měli w LODCE w Chóśebuskem Serbskem domje pilnu pomocnicu. Jo tam wšake naźěłała, což jo było notne a wažne – mjazy drugim jo za internet pisała a zestajiła teksty, z kótarymiž se wabi za kupowanje a cytanje serbskich knigłow. [ dalej ]

03.08.2010

Sensationelle Überraschung

Das Telefon im Büro der wissenschaftlichen Mitarbeiterin des Spreewald-Museums Lübbenau von Ute Henschel klingelt. Am anderen Ende meldet sich eine Männerstimme: „Matschke, Nordkirchen. Kennen Sie Paul Fahlisch?“ Selbstverständlich. [ dalej ]

03.08.2010

Dolna Łužyca tenraz w srjejźišću

Chóśebuz. Prědny raz wótmějo se mjazynarodny lěśojski ferialny kurs Serbskego instituta jano we Dolnej Łužycy. Až dostanjotej dolnoserbska rěc a kultura z tym swójo dawno pśistojece pśipóznaśe a zajm, to jo se wuzwignuło w nagronach pśi wótworjenju ferialnego kursa wałtoru, 27. julija w awli Dolnoserbskego gymnaziuma w měsće. [ dalej ]

27.07.2010

Atrakcija we wjele barwach

Nowa Wjas/Neuendorf. Wót 17. julija jo na Barbuckej wušynje wótcynjony rozglědowański torm. Nasyp brunicoweju jamowu Chóśebuz-połnoc a Janšojce jo ze swójimi 30 mejtarjami nad mórjom dobre městno k tomu. Wót 57 mejtarjow wusokego torma ma ten kšasny rozglěd, kenž jo pó tych 272 stupach górjej šeł. [ dalej ]

27.07.2010

Das wendische Lieberose

Wendisch gesprochen wird heute in Lieberose/Luboraz von niemandem mehr. Aber dass Wenden und Deutsche hier früher zusammenlebten, weiß man noch. Urkunden zeugen von der Koexistenz beider Sprachen. Die Kenntnis der alten wendischen Ortsnamen ‚verrät’ auch heute den Einheimischen und auch so manche Bräuche haben sich in der Umgebung erhalten. [ dalej ]

27.07.2010

Robert jo kokotoju głowu wótrył

Bórkowy/Burg. Sezona kokotow w Dolnej Łužycy jo se zachopiła, a ta źo až do srjejź septembra. Něźi 30 takich serbskich žnjownych swěźenjow buźo we tom casu. Slědnu julijowu sobotu su łapali kokota w Barbuce. Źeń pózdźej, 25. julija, jo Bórkojska młoźina toś ten serbski žnjowny swěźeń woplěwała, a to kradu pó wejsnej tradiciji. Wěcej ako 200 pśiglědarjow jo se pśinamakalo na Sklaaric a Blumojc łuce pśi Droze serbskego krala. [ dalej ]

20.07.2010

Pšawje za Barlinske žywjenje

Pětk 9. julij, w Barlinju. Wjacor sedymich w centrumje głownego města, blisko Alexanderplatza. We tom tyźenju jo Berlin fashion week, a ten pětk jo bejnje śopły źeń. Wšuźi na drogach we tom rožku jo wjele luźi, a we krotkem casu som nanejmjenjej 10 rěcow wusłyšała. [ dalej ]

20.07.2010

Nachklang: Und die Hoffnung lebt!

Als kleinen Abschiedsgruß schickte uns Karl Fisher, der scheidende Koordinator für das sorbische/wendische Bildungsnetzwerk, drei kleine Berichte aus dem Alltag: [ dalej ]

20.07.2010

Górcotu su derje pśetrali

Jarješk/Jerischke. Nakrajny šulski dom ma rowno pšawy rum za 30 źiśi. Ceły slědny tyźeń, wót njeźele wjacor až do pětka wjacor, su tam byli w mjaztym južo 5. Witaj-lěgwje źiśi z našych dolnoserbskich jsow a wót Dolnoserbskego gymnaziuma. [ dalej ]

13.07.2010

„Beim Singen bleibt man jung”

Heinersbrück. 1945 wurde der Heinersbrücker Frauenchor gegründet. Beim Jubiläumsfest am 3. Juli waren Chöre aus elf Gemeinden und die Limberger Lindenmusikanten zum Gratulieren gekommen. Glückwünsche gab es auch von Ortsbürgermeister Horst Gröschke, Amtskämmerin Kerstin Lichtblau und Feuerwehrchef Horst Nattke. [ dalej ]

13.07.2010

„Take serbske swěźenje by wšuźi trjebali“

Dešanarje su za to znate, až wužywaju kuždu góźbu za zgromadne swěśenje a až su jich swěźenje pśecej wjelgin rědne a wjasołe, z dobrym niwowom, z młogimi dobrymi idejami a za wětšy źěl mócnje z tym serbskim zwězane. To wšykno musy se groniś wó zarědowanju, na kótaremž su 4. julija spominali we jsy na wósebny jubilej. [ dalej ]

13.07.2010

Sukno za našu kóšulu how producěruju

Serbska drastwa jo se w běgu lětźasetkow a stolěśow stawnje pśeměniła. Pjerwjej su wejsańske luźe swóju drastwu sami gótowali. Lan su kubłali, wałmu su pśeźěłali, su pśědli, tkali a šyli. W casu industrializacije jo bywało producěrowane sukno tuńše, a luźe su tek měli wěcej pjenjez, dokulaž su teke zwenka jsy pśizasłužowali. Z tym su wěcej a wěcej wužyli kupjone sukno, a to jo se wucyniło na drastwu. [ dalej ]

06.07.2010

„Źěło na šyrše ramjenja rozdźěliś”

Chóśebuz. Tyźeń stwórtk su se cłonki źěłoweje kupki „Serbska namša” zmakali w Chóśebuskej superintendenturje. Głowna tema jo była, chto buźo naslědnik doněntejšnego pśedsedarja a fararja Hans-Christoph Schütt a chto buźo jogo źěło ako serbski faraŕ a dušypastyŕ dalej wjasć. [ dalej ]

06.07.2010

Serbska drastwa ceło moderna

Barliń jo město spěšnych wuwiśow a wobstawnego pśeměnjenja. Tradicije, wósebnje wejsanske, tam njamaju žedno městno. By se mysliło. Na drugem boku ale su tam wótwórjone wšyknym wliwam, wót wšuźi něco pśewzeju. A tak móžomy teke naglědaś projekt tamneje Akademije za modu a design (amd). 14 studentow se zaběra wót januara togo lěta z dolnoserbskimi drastwami. [ dalej ]

06.07.2010

Griby, jazora a dobra jěza

W pódzajtšnej Łužycy na pólskem boce granice – a teke w susednych stronach, kótarež słušaju źinsa do lubuskego wójwodstwa – pśestrěwa se nejwětša góla w cełej Pólskej. Wěcej ako połojca gruntow togo wjelikego wójwodstwa jo wobrosćona z gólu. [ dalej ]

Artikele pytaś

Stare artikele