Archiw artikelow: kwartal 3/2009

29.09.2009

Angela Šurmanowa jo dostała nejwěcej głosow

Dešno/Dissen. Pěśo kandidaty do noweje Rady za serbske nastupnosći pśi bramborskem parlamenśe su wuzwólone. To su: Angela Šurmanowa, Torsten Mak, Harald Końcak, Martin Neumann a Helmut Matik. [ dalej ]

29.09.2009

Erich Schutt – Bildchronist der Niederlausitz

Kein zweiter Pressefotograf wie der Cottbuser Erich Schutt (78) hat über sechs Jahrzehnte Geschichte in Bildern geschrieben. Bilder, die ihre eigene Sprache sprechen und immer den Menschen, seine Arbeit und sein heimatliches Umfeld zum Inhalt haben. Es sind aber auch Bilder, die uns seit 1948 den gesellschaftlichen Wandel unseres Lebens in die Erinnerung rufen und den Wandel von Landschaft und Kultur. Kaum anderswo hat es in dieser langen Zeit so gravierende Einschnitte in die Infrastruktur gegeben wie in der Lausitz. [ dalej ]

29.09.2009

Wucba serbskeje rěcy hynac

Chóśebuz/Cottbus. Na Dolnoserbskem gymnaziumje maju w 13. lětniku wugbaśowy kurs serbskeje rěcy, na kótaremž se wobźělujo sedym wuknicow. Jich wucabnica Antje Kellowa jo je zachadnu srjodu pósłała na wucbu do... redakcije Nowego Casnika! [ dalej ]

15.09.2009

Co cośo měś: Połne zale abo serbsku rěc?

Kužde lěto stoj Nimsko-serbske źiwadło w Dolnej Łužycy pśed tym samym problemom: Kak góźe se pśedstajenja organizěrowaś, aby zale byli połne, a aby z wustupow Budyšyńskich grajarkow a grajarjow njenastał wjeliki flop? [ dalej ]

15.09.2009

Źiwinarje su wótrězali jelenjoju głowu

Chtož wobsejźi pólo, łuku abo druge grunty, kótarež njejsu daniž wobtwarjone daniž z płotom wobzacynjone, jo awtomatiski cłonk w góńtwinem drustwje (Jagdgenossenschaft). Toś ten „zwěstk“ wobsednikarjow pśenajmujo (pśepachtujo) jagarjam tu góńtwu (Jagd), aby wóni mógli na gruntach jsy abo gmejny źiwinu stśělaś. [ dalej ]

15.09.2009

Serbski kulkowy swěźeń

Co buźomy znowa w „5. muzeumowej nocy“ našym woglědarjam póstajiś? To su se pšašali slědne lěto w Hochozy, pó tom, až běchu w 4. muzeumowej nocy we swójom rědnem domowniskem muzeju „Kólasko“ pśedstajili wšykne źěła a druge wokoło žyta a za to wjeliku chwalbu dostali běchu. [ dalej ]

15.09.2009

Prjatkaŕ Juro Frahnow jo bóžko felował

Wětošow/Vetschau. „Kaki luksus, my móžomy se wupytaś, w kótarej cerkwi namšu swěśimy. W Serbskej cerkwi swěśimy źinsa 15. serbsko-nimsku namšu, a to z nowo restawrěrowanymi Kleinschmidtowymi orgelami. [ dalej ]

08.09.2009

„Hier sind keine Wenden“

„Wenden sind hier vor 1000 Jahren einmal durchgezogen, seitdem gibt es hier keine mehr!“ Mit diesen Worten, in scharfem Ton gesprochen, wird man als Fremder in Schlepzig konfrontiert, wenn man nach den Wenden fragt. Egal ob bei Gastwirten oder Kahnfährleuten, dies ist die vorherrschende Meinung, die auch den Touristen vermittelt wird. Dabei gibt es durchaus noch Schlepziger, die sich sowohl an die wendische Sprache als auch noch an die wendischen Trachten erinnern. Einer von ihnen ist Erhard Fischer. [ dalej ]

08.09.2009

„Witaj-gibanje jo naša naźeja“

Chóśebuz/Cottbus. Kóńc awgusta jo jaden wót znatych a angažěrowanych Serbow swěśił swój kulowaty 50. narodny źeń. Pětš Petrik – wó njom ga jo to grono – jo se naroźił na 28. awgusće w lěśe 1959 w Chóśebuzu. Swójo źiśetwo a młody cas jo wón pśepórał w Budyšynje – jogo familija jo tam pśeśěgnuła, ako jo był styri lěta stary. [ dalej ]

08.09.2009

Na Wjelanojc kónjach su rejtowali

Turnow. „My smy byli pjerwjej wěcej burskich źowćow w swěźeńskej drastwje ako źinsa. A tek tych kjarlow jo jich było wěcej. W lětach 1947−1949 smy byli wušej 20 kokotarkow, a tych rejtarjow jo było rowno tak wjele. Na skóro kuždem dwórje su měli kónje, a te gólcy su swóje kónje napšawdu derje znali a z nimi derje rejtowaś mógli. [ dalej ]

31.08.2009

„Pla Was jo dujarska muzika kradu pśipóznata“

Janšojce/Jänschwalde. 23. awgusta su měli Janšowarje swój 6. Dujarski swěźeń. A z nimi jo swěśiło skóro 3.000 gósći z bliskeje a dalokeje wokoliny. Ale teke z dalokich stron su pśišli, nejdalšu drogu jo měła bayerska kapała z Scheuringa pla Münchena. [ dalej ]

31.08.2009

„Analyza móžo nam pomoc, ale wóna njejo ten non plus ultra“

Nowy Casnik: Kake myslicki lětaju Wam pśez głowu, gaž słyšyśo ten wuraz „Vogtowa analyza“? Dr. Madlena Norbergowa: Ja znaju prof. Vogta wót analyze SLA a parlamentariskego wjacora w Barlinju, źož jo se wugronił k diskusiji wó nimskej „leitkulturje“ a zastupował měnjenje, až bogatstwo Nimskeje wobstoj z wjelich kulturow... [ dalej ]

31.08.2009

„Droga k dogronoju jo była dłujka a śernjata“

Chóśebuz/Cottbus. Ako su pśed mjasecom pódpisali w Barlinju nowe financne dogrono za Załožbu za serbski lud, jo statny ministaŕ za kulturu Bernd Neumann (CDU) serbskim zastupnikam zlubił, až buźo woglědaś do Łužyce. To jo se stało zajźony stwórtk. Pśi góźbje woglěda do Chóśebuza jo ministaŕ se zmakał w Serbskem domje z pśedsedarjom Domowiny Janom Nukom, pśedsedarku rady Załožby za serbski lud Lenu Teurichoweju, pśedsedarjom Serbskeje rady Haraldom Końcakom a drugimi zastupnikami serbskego luda. Teke Chóśebuski šołta Holger Kelch jo był pódla. [ dalej ]

25.08.2009

AUFRUF

Der Präsident des Landtages Brandenburg Gunter Fritsch wandte sich im Amtsblatt für Brandenburg – Nr. 29 vom 29. Juli 2009 – mit folgendem Aufruf an alle sorbischen (wendischen) Verbände und Vereine: Gemäß § 5 Absatz 1 des Sorben(Wenden)-Gesetzes vom 7. Juli 1994 (GVBl. I S. 294), das durch Artikel 31 des Gesetzes vom 23. September 2008 (GVBl. I S. 202, 210) geändert worden ist, wählt der Landtag jeweils für die Dauer einer Wahlperiode einen Rat für sorbische (wendische) Angelegenheiten. Dieser besteht aus fünf Mitgliedern. Die Mitglieder des Rates für sorbische (wendische) Angelegenheiten sollen Angehörige des sorbischen (wendischen) Volkes sein. [ dalej ]

25.08.2009

Wó žabach, wjelkach a slinikach

Srjejź chójcoweje a měšaneje góle, blisko granice z Pólskeju, lažy wjaska Jarješk/Jerischke, źož bydli 150 dušow. How jo wót 9. do 14. awgusta pśebywała kupka wuknikow w tak pomjenjonem „rěcnem lěgwje“ (Sprachlager), kótaryž jo organizěrował Rěcny centrum Witaj w Chóśebuzu. [ dalej ]

25.08.2009

„Śpa a móje figury makaju se derje gromadu“

Janšojce/Jänschwalde. Wušej 60 luźi jo 18. awgusta pśichwatało do Janšojskego muzeja, aby se woglědali nowu wustajeńcu z figurami ze serbskimi bajkami a powěsćami. Wuměłcowka Regina Herrmannowa z Drježdźan jo Serbam južo znata, dla togo až jo měła někotare wustajeńce w Dolnej a Górnej Łužycy. [ dalej ]

25.08.2009

„Smy se mógli dorozměś we wšych wěcach“

Chóśebuz/Cottbus. Slědny pětk jo Chóśebuski wušy šołta Frank Szymanski (SPD) woglědał do Serbskego domu, aby se rozgranjał ze zastupnikami Serbskeje rady a Domowiny wó aktualnych serbskich nastupnosćach w měsće. [ dalej ]

18.08.2009

Claus Zemiš jo něga załožył młoźinsku woboru

Njeźelu, 23. awgust, swěśe w Drjenowje 40-lětne wobstaśe młoźinskeje wognjoweje wobory. Južor zajtša zeger 10.00 zmakaju se jubilary z młoźinskimi wognjowymi woborami partnarskich gmejnow z Pólskeje a Picańskego amta na wejsnem sportnišću. Pód moto „Löschangriff nass“ budu we wšakich wuběźowanjach swóje mócy měriś. Drjenojske gósćowarje wótcakuju něźi 260 młodych wobornikow, mjazy drugim z Ochle, Zbaszyneka, Swidnice a Ilowy (wšykne z Pólskeje), z Janšojc, Hochoze, Turjeja, Turnowa a z Picnja. [ dalej ]

18.08.2009

„Som se lěpjej wopóznała z rěcu“

Wót septembra 2008 absolwěrujo Jenny Triebelojc (20) z Chóśebuza „Dobrowólne socialne lěto na pólu kultury“ (Freiwilliges soziales Jahr in der Kultur” – FSJ) w Rěcnem centrumje WITAJ Chóśebuz. [ dalej ]

18.08.2009

Ten „smalecy reportaŕ” jo moderěrował

Turjej/Tauer. Na pólach wokoło Turjeja su mašiny pśed krotkim slědnu trajdu pósekli a do brožnjow wótwózyli, 30. tudejšny kokot jo toś stojał pód znamjenim raźonych žnjow. Pśi wjelgin śopłym, linjecem lěśojskem wjedrje su njeźelu 18 gólcow a 32 źowćow (wót nich šesć pórow su byli „starše” lětniki a ženjone) se zestupali .... [ dalej ]

18.08.2009

Na žnjownem swěźenju budu žněś

Dešno/Dissen. Dešanarje planuju na 23. awgust wjeliki kokotowy swěźeń. Tśi generacije budu na tom dnju kokota łapaś. Na ten part budu spominaś na 560. jubilej jsy. Planuju k tomu rědny pśidatny program, ako buźo pó tradicionalnych žnjach. [ dalej ]

11.08.2009

Pśiźćo tek do Janšojc, Hochoze abo Gołkojc

Sobotu, 5. september, buźo 5. noc muzejow we wokrejsu Sprjewja-Nysa. Chtož co na rozwjaselecy a zapśimujucy part zanuriś do historije našych prědownikow, chtož co wiźeś a słyšaš to, což jogo pśełapijo, jo samo wobmanijo, ten móžo woglědaś do 30 muzejow, domowniskich śpow a muzeumowych brožnjow abo tek do cerkwjow. Tam budu wam pokazaś programy, ako budu za was njezabyte a spódobne dožywjenje. [ dalej ]

11.08.2009

Fragen an die Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft

Der Sorbe Jurij Gros [Georg Groß] hat nunmehr seine dritte größere Publikation der Öffentlichkeit vorgelegt. Darin wird die Entwicklung der Sorben/Wenden, insbesondere der Domowina, von der politischen Wende von 1989/90 in der DDR bis in die Gegenwart im vereinigten Deutschland an einigen ausgewählten Fragen skizziert. Bereits 1992 und 2004 hatte der Autor mit seinen Schriften „Na wšěm wina je ta Domowina...?“ sowie „Staatsangehörigkeit: Deutsch. [ dalej ]

11.08.2009

„Rejtowanje wó kołac jano wu nas“

Nowa Niwa/Neu Zauche. Rejtowanje wó kołac dajo we wšakich dolnołužyskich jsach, ale jano w Nowej Niwje woplěwaju pśi tom stare serbske tradicije. Dla togo jo se tam wudał Nowy Casnik, a jo se skóro ceły źeń wobźělił na tom wjelikem swěźenju we tej błośańskej jsy. [ dalej ]

11.08.2009

Něnt we měrje pśemyslowaś, co nejlěpjej z pjenjezami cyniś

Pśed mjasecom, 10. julija, su w Barlinju pódpisali nowe Statne dogrono za financěrowanje Załožby za serbski lud. Cynili su to za nimske kněžarstwo statny ministaŕ za kulturu Bernd Neumann, za Bramborsku ministarski prezident Matthias Platzeck a za Saksku tamny serbski ministarski prezident Stanislaw Tillich. [ dalej ]

04.08.2009

Erntefest zwischen Tradition und Spassparty

Skeptisch wird seit Jahren der Trend beobachtet, dass die Jugend auf den Dörfern sich immer häufiger gegen das traditionelle Hahnrupfen zum Erntefest entscheidet. Im idealen Fall werden dafür andere alte sorbische Bräuche wie das Hahnschlagen hervorgeholt. [ dalej ]

04.08.2009

Hochoski Nils Miatke – nowy profi

Na kóńcu togo tyźenja se zachopijo zasej to wjelike wójowanje mjazy profijowymi mustwami w balokopanju w Nimskej. Bóžko tenraz Chóśebuska ENERGIJA njejo pódla w 1. liźe, ale musy w grajnem casu 2009/10 swóje mócy měriś ze 17 drugimi mustwami w drugej nejwušej lize. Prědny raz graju naše Chóśebuske něnto njeźelu, 9. awgusta, a to doma w Stadionje pśijaśelstwa pśeśiwo mócnemu mustwoju z Augsburga (13.30). [ dalej ]

04.08.2009

Sigmar Gabriel w Luboraskej góli

Luboraz/Lieberose. 27. julij jo był wažny źeń za wobydlarje małeje jsy Bucyn (Butzen) na kšomje Luboraskeje góle. Ga jo se tam zmakała ceła kopica wažnych luźi zbliska a zdaloka, a teke šwita reportarjow. Radny źěl jsy jo był zastajony z cuzymi awtami. Někotare Bucynarje su stójali slězy swójimi płotami a su se źiwali, dla cogo se take něco stanjo. [ dalej ]

28.07.2009

3. Sommertheater mit dem Sorbischen National-Ensemble

Mit derzeit fast 20 verschiedenen Bühnenprogrammen bietet das Sorbische National-Ensemble (SNE)/Serbski ludowy ansambel (SLA) den Zuschauern in der Lausitz, in ganz Deutschland und im Ausland ein sehr umfangreiches, vielseitiges Repertoire an. Dass es auch sehr gut genutzt und angenommen wird, zeigt die Tatsache, dass das bekannte Ensemble aus Bautzen im Jahr etwa 200 Auftritte und Vorstellungen hat. [ dalej ]

28.07.2009

Teke serbske woblica jo zapópadnuł

Wušej 70 wšakich wósebnych wustajeńcow jo Serbska kulturna informacija LODKA w Chóśebuskem Serbskem domje pó lěśe 1992 južo zestajiła a wugótowała. Ale take něco njejo se hyšći žednje stało, ako pśed krotkim, gaž su wótwórili nejnowšu wósebnu wustajeńcu. Ten cłowjek, kótaryž w njej pokažo swójo wuměłske źěło, ga njejo pśi swětosnem wótwórjenju se dał w měrje pócesćiś a chwaliś, ale jo ceły cas teke pilnje źěłał! [ dalej ]

28.07.2009

„Es war schon ein tolles Haus“

Cottbus/Chóśebuz. Das Wendische Museum in der Mühlenstraße 12 feiert in diesem Jahr sein 15jähriges Jubiläum. Bereits 1986 wurde das historische Gebäude in der Cottbuser Innenstadt von der Stadtverwaltung erworben. Verkäufer war die Familie Liersch, in deren Besitz sich das Haus seit 1877 befand. [ dalej ]

28.07.2009

Źewjeś snopow stajamy do jadneje pupy

Klaus-Dieter Kuba jo ze swójimi šesćźaset lětami jaden wót tych młodšych maminorěcnych serbskich luźi w Brjazynje. Ze serbskeju rěcu jo wót małkego wótrosł, a až na źinsajšny źeń pyta za móžnosćami, z drugimi luźimi serbski powědaś. Jogo žeńska, roźona w Drjenowje, serbski drje wumějo, ale tak cesto serbski z nim njepowěda. Zawina za to móžo snaź byś, až ako chórobna sotša w Chóśebuskem klinikumje dej jano nimcowaś. [ dalej ]

21.07.2009

Nuza z familijowymi mjenjami

Nowy nimsko-serbski słownik wopśimjejo na 60.000 słowow – to jo radna kopica leksiki, z kótarejuž móžomy pśisamem wšo we tej rěcy wugroniś, což se nam na jězyku wijo. Z pomocu słownika móžo se ten rěcny pokład derje wopisaś, dalšnym generacijam dalej daś a wót zabyśa wuchowaś. [ dalej ]

21.07.2009

Maśica Serbska jo se wudała do Janšojc

Janšojce/Jänschwalde. Zachadny tyźeń pónjeźele jo se zmakała w Janšojcach sekcija ludowěda a muzeumojstwo Maśice Serbskeje. Su tam pśišli 27 gósći z cełeje Łužyce. Za wětsy źěl su to byli sobuźěłaśerje muzejow abo domowniskich śpow, ale teke Domowinarje a zastupniki drugich serbskich kulturnych towaristwow a organizacijow. [ dalej ]

21.07.2009

Pśi nejžlěpšem wjedrje su wuknuli

Hochoza/Drachhausen. Slědny tyźeń stwórtk a pětk jo se w howacej bejnje śichej a wubocnej Hochozy něco gibnuło. Pla temperaturow až do 35 grad su woglědali 12 młode a młodše luźe k wšakim Hochozarjam doma, aby zeznali tamne žywjenje. [ dalej ]

14.07.2009

„Aby se njewěźe tych dobrych luźi změna stała“

Chóśebuz/Cottbus. K 300. jubileumoju śišća dolnoserbskego Nowego testamenta jo se w Serbskem muzeju pśigótowała nowa wósebna wustajeńca. Na wótwórjenju zachadny pětk jo spiwała kupka Přezpólni z Górneje Łužyce. Fabian Kaulfürst ze Serbskego instituta jo pśednosował wó pśestajenju a śišću Fabriciusowego testamenta. [ dalej ]

14.07.2009

„Dłujki proces jadnanjow jo zakóńcony“

Barliń/Berlin. Zajźony pětk su statny kulturny ministaŕ Bernd Neumann (CDU), ministarskej prezidenta Sakskeje a Bramborskeje Stanisław Tilich (CDU) a Matthias Platzeck (SPD) pódpisali nowe financne dogrono za financěrowanje Załožby za serbski lud. [ dalej ]

14.07.2009

„To jo zakład za dalšne traśe serbskego luda“

Chóśebuz/Cottbus. Wósymjo pedagogi su pśez dwě lěśe sedali jaden ceły źeń we tyźenju na šulsku ławku. Srjodu tyźeń su se zmakali slědny raz w klubowni Dolnoserbskego internata, aby dostali wopisma, kótarež wobwěsćiju jim, až su wótněnta zamóžne źiśam swój fach dwójorěcnje wucyś. [ dalej ]

07.07.2009

„Gut für das Selbststudium zu verwenden“

Seine 2. Auflage erfuhr jetzt das Lehrbuch von Erwin Hannusch »Niedersorbisch praktisch und verständlich«. Das Lehrbuch für Erwachsene ist klar und übersichtlich gegliedert, wird durch zwei CDs komplettiert und ist auch elf Jahre nach seiner Erstauflage das modernste Lehrbuch des Niedersorbischen. [ dalej ]

07.07.2009

Felujo literatura za młode luźe

Chóśebuz/Cottbus. „Dolnoserbska literatura – jano hyšći retro?“ – to su se pšašali wobźělniki diskusije w Serbskem muzeju srjodu tyźeń wjacor. Moderatorka Christina Kliemowa jo pśepšosyła na rozgrono lektorku za dolnoserbsku literaturu pśi Ludowem nakładnistwje Domowina Janku Pěčkojc-de Levano, awtorku a spisowaśelku Ingrid Hustetowu a basnikarku, kótaraž basni mjazy drugim na dolnoserbski, dr. Christinu Piniekowu. [ dalej ]

07.07.2009

Wótbagrowaś jsy – to jo wjelika tragedija

28. junija jo se zakóńcyła wósebna wustajeńca „Zabrana zemja, póla a warstwy“ w Chóśebuskem Serbskem muzeju. W njej jo pśedstajiła serbska mólarka a grafikarka Maja Nagelowa swójo wiźenje (Sicht) na wótbagrowanje jsow a pśirody we Łužycy, a to z wjelgin modernymi twórbami. [ dalej ]

07.07.2009

Bóžemje, Dolnoserbski gymnazium!

Pśedslědny pětk jo było tak daloko – wótpołdnja zeger 16.00 w kafeteriji gymnaziuma su lětosne abiturienty dostali do rukow swóje wopisma. Swětosne pśepódaśe wopismow, wucesćenje a program, to wšo jo trało pśisamem dwě góźinje. Pśepšosne su byli starjejše, pśijaśele a wucabniki. [ dalej ]

Artikele pytaś

Stare artikele