„Asymetrija mjazy Łužycoma”
„Asymetrija mjazy Łužycoma”
Lube bratśi a sotśi! Regionalna samostatnosć a pówušenje našeje samozagronitosći ako e.V. stej nam tyłej w Dolnej Łužycy. Dolnoserbske žywjenje jo wjelgin pisane. Domowinske kupki źěłaju pilnje, towaristwa woplěwaju serbsku kulturu, tradicije abo tradicionalne rucnikarstwo. Wušej togo dajo aktiwity, ako njejsu organizěrowane wót Domowiny, na pś. cerkwine gibanje nowšego casa, źož swěśimy namše w dolnoserbskej maminej rěcy a wudawamy serbsku cerkwinu literaturu. Dalej licym k tomu Serbske blido w Zušowje abo nowo załožone Lubinske serbske towaristwo abo zarědowanja Rěcneje šule, wósebnje na jsach. Mamy teke w młogich serbskich jsach domowniske śpy abo muzeumy, kenž su se wuwili ako małe kulturne srjejźišća. Źiśecy ansambl jo nas w januarje z rědnym programom w serbskej rěcy pśełapił. Serby se teke wěcej zjawnje w regionje pokazuju a su na akceptancy dobyli. Smy na pś. pódpisali kooperaciske dogrono z Techniskeju uniwersitu w Chóśebuzu. Tam smy južo drugi kolokwium k serbskim temam iniciěrowali, z pśecej wjele wobźělnikami. Tak dojśpijomy ten klientel, ako howacej njepśiźo na serbske zarědowanja, teke młoźinu.
To tyjo našomu źěłoju a pówušyjo prestige Domowiny doceła.
A to nejwažnjejše: chto by se pśed 10 lětami mógał pśedstajiś, až buźomy na našych šulach raz matematiku a wěcnu wědu, stawizny a LER w dolnoserbskej rěcy pódawaś; až źiśi w źiśownjach wuknu serbski, až mamy samo někotare młode familije, źož se doma serbujo.
Dolna Łužyca jo pótakem žywa! Tak su teke rosli te nadawki! Naše snadne móžnosći nam pak wěcej njedosegaju, wšykno naźěłaś, wšym a wšuźi pomogaś a do rady daś. To my ale comy!
Kuždy z Was zawěsće teke co, až Dolna Łužyca se wuwija a jo mócna! Jano z Dolneju Łužycu jo teke wjelika Domowina mócna! Naš personal jo pak na limiśe. My smy jano hyšći w stawje, status quo zeźaržaś.
Som južo w swójom statemenśe ako nowa županka groniła, až se kněžy asymetrija mjazy institucijami w Górnej a Dolnej Łužycy. Naše institucije su jano někak ze tśeśinu luźi wobsajźone w pśirownanju z Górneju Łužycu, mamy teke wót wšogo jano wótnožki.
Domowinske referenty su teke wšykne w Budyšynje. Wót nich by casy wótcakowali, aby se wót samego myslili na Dolnu Łužycu, až njeby trjebali pśecej zasej na to pokazaś, až informacije dostanjomy atd.
Europska rada jo zwěsćiła, až dolnoserbska rěc jo mimo pódpołnocnej a saterfriziskeje rěcy nejwěcej wobgrozona rěc w Europje. Togodla pominamy „pozitiwnu diskriminaciju” z boka Górneje Łužyce, ako ju pominamy wót našych nimskich partnarjow za wšyknych Serbow. Pominamy, aby se wšo, což zdźaržanju a wuwiśu dolnoserbskeje rěcy tyjo, wósebnje pódpěrowało.
Źo wó fairnu zgromadnosć a rownocasnje wó zawěsćenje našeje samostatnosći. Comy a buźomy naše wěcy sami rozsuźowaś! My wótcakujomy respekt a partnarstwo we kuždem nastupanju, teke we financielnem!
Což struktury nastupa, cu hyšći raz pódšmarnuś, až cesnoamtske źěło župana abo županki resp. zastupnego pśedsedarja Domowiny w Dolnej Łužycy perspektiwiski njebuźo móžne. Gaž dejmej Serbstwo dostojnje reprezentěrowaś, njamóžomej to jano wjacor abo njeźelu cyniś, to njejźo a njedosega. Tak dłujko, ako to pak tak jo, pominam wót Serbskich institucijow, źož źěłamej, rozměśe a tolerancu za serbske politiske a narodne źěło. To ga njejźo, až jaden Serb sejźi na jadnom pósejźenju w źěłowem casu a ten drugi Serb na samskem pósejźenju w lichem casu – to nigdy njebuźo derje hyś. Pśi wšej dobrej wóli za cesnoamtske źěło, wiźim tam śěžkosći, motiwacija a elan spadnjotej.
Dalej pominam, až kulturno-praktiske źěło pśiźo slědk k Domowinje. Jano to jo zmysłapołne a efektiwne. Źěło na bazy słuša do jadneje ruki, wšo druge jo kumštne.
Pólěpšymy te wěcy a źěłajmy we tom zmysle dalej.
Ja se wam źěkuju!