Ansambel buźo dalej, ale mjeńšy
Rada załožby za serbski lud jo wobzamknuła reducěrowanje personala
Chóśebuz/Cottbus. Rada Załožby za serbski lud jo stwórtk we wjažy Dolnoserbskego internata wobzamknuła, až Serbski ludowy ansambel buźo dostawaś wót lěta 2012 4.000.000 euro na lěto, to jo 900.000 euro mjenjej ako doněnta. Zrownju su zwólili do nowego koncepta, ako pśedwiźi reducěrowanje personala wót dotychměst 107 na 64 źěłowych městow. Stakim buźo ansambel źěłaś z mjenjej rejowarjami a spiwarjami a z mjeńšym komornym orchesterom. Za to jo zgłosował wětšy źěl cłonkow rady – ako serbskich tak teke nimskich (zastupnikow stata).
Pśedsedarka załožboweje rady Lejna Theurichowa jo na casnikarskej konferency wuzwignuła, až na ten part su zadorali insolwency, ako by se howac na flaku stała. Wjednistwo ansambla ga jo łoni zapódało pšosbu wó dalšny kredit, tu pak jo załožba wótpokazała.
Głowne zasady (Grundsätze) koncepta, kótaryž direktor załožby Marko Suchy dej w pśiducnem casu hyšći nadrobnje doformulěrowaś, jo wuźěłał na pódłožku Vogtowego koncepta wósebny wuběrk (Ausschuss) pśi załožbje. Wóny koncept mjazy drugim póstaja, až dej se wutwóriś Serbska muzikowa akademija, ako pśewzejo nadawki na pedagogiskem pólu, wósebnje we wobcerku rejowarskeje pedagogiki.
W nowej strukturje změjo wjeliki źěl sobuźěłaśerjow tśi-běrtyl-města. To groni, až wóne nowe licone 64 źěłowe města budu rozdźělone na wěcej sobuźěłaśerjow. Cłonki ansambla, ako njebudu połnje źěłaś, změju móžnosć swójo regularne myto pówušyś pśez pedagogiske źěło w muzikowej akademiji. Ta pśizasłužba pak buźo se staś jano we formje konkretnych pedagogiskich projektow.
Załožbowa rada njejo hyšći wobzamknuła, chto dej tym cłonkam ansambla, ako se pušćiju ze źěła, wusoke wótnamakanja zapłaśiś (nagromadu budu to nejskerjej 3.000.000 euro). Zwězkowe pśedsedarstwo Domowiny jo twardo pśeśiwo tomu, až wótnamakanja se wupłaśiju z pjenjez załožby. Pjenjezdawarje su pśilubili, až su zwólne ze serbskimi gremijami wó tom wuraźowaś.
Techniske nadrobnosći reducěrowanja njejsu hyšći póstajone, a tejerownosći njejo hyšći znate, chto buźo we prědnem rěźe źěło zgubiś. Lěc budu to słowakske a česke cłonki ansambla – k tomu pśedsedarka załožboweje rady njejo mógła nic groniś. Na pšašanje, cogodla załožba to žarjenje a pśesajźenje Vogtowego koncepta zachopijo pla drugich a nic pla sebje sameje, jo pśedsedarka wótegroniła: „Grozeca insolwenca ansambla jo pominała malsne rozsuźenje – to jo wósebna situacija. Źěłowe kupki, ako źěłaju na pśestrukturěrowanju drugich institucijow, maju wěcej casa, a nam jo jasne, až teke załožba buźo pótrjefjona“.
Cłonk załožboweje rady a jadnaŕ Domowiny w Dolnej Łužycy Harald Końcak jo měnił, až nichten njejo se to rozsuźenje lažke wucynił. „My pak dejmy se tym objektiwnym ramikowym wuměnjenjam (Bedingungen) stajiś. Wušej togo: problemy ansambla njejsu byli zewšym nowe a njejsu nastali pśez noc“. Wustajił jo, až – njeglědajucy na wjelike kulturne zasłužby ansambla – njejo Dolna Łužyca wjele wužytka wót njogo měła. Weto: Pó jogo měnjenju njejo take reducěrowanje hyšći dawno kóńc ansambla. Nowy koncept maka se za jogo zdaśim lěpjej z pótrěbnosćami serbskego ludu: „Koncept jo kreatiwny a dajo wjednistwoju wjele lichego ruma“.
Wetom, ako jo załožbowa rada nutśi wobradowała, jo delegacija ansambla pśed źurjami internata demonstrěrowała a mjelcecy protestěrowała, pó źělach w žałowarskej drastwje.
Za tym, ako su wobzamknjenje załožboweje rady k wěsći dali, jo pśedsedaŕ zawodoweje rady ansambla Karl-Heinrich Starke ten źeń pomjenił ako „carny stwórtk“: „To jo kóńc za nas ako profesionelny muzikowy teater“. Ideje nowego koncepta su pó jogo měnjenju njezdrjałe. „Planowana akademija buźo zwětšego wugbaś to same źěło, ako wugbaju južo muzikowe šule w regionje“. Až talenty feluju, njelažy za jogo zdaśim na wóstajonem pedagogiskem źěle ansambla, ale na tom, „až małki lud wót 60.000 luźi njepśemóžo teliko talentow wupłoźiś. My dejmy toś wjasołe byś, až słowakske a česke luźe k nam pśidu serbsku muziku a kulturu woplěwat“. Sobuźěłaśerje su wěste, až wjele wót nich zgubiju źěło, južo togodla, až njamaju pedagogiske wukubłanje a stakim se njegóźe do profila noweje akademije. Aby nowe pedagogi pśistajili, budu toś nejskerjej wěcej ako 40 luźi se źěła pušćiś. Wóni zwěsćeluju, až pśestrukturěrowanje buźo na kóńcu wjele pjenjez płaśiś, a ansambel wóstanjo dlej ako dwě lěśe mimo repertoira. Karl-Heinrich Starke wiźi hyšći slědnu šansu za wuchowanje ansambla w něntejšnej formje: „jolic až se njezjadnaju, chto dej te wusoke wótnamakanja wupłaśiś“.
Cłonk ansambla David Statnik jo sobu demonstrěrował za to, aby wše rozsuźenja njenastali pśejěsno: „My dejmy cas dobyś za druge rozwězanja. My wěmy, až něco dej se změniś, ale take masiwne wóttwarjenje jo z wěstosću wopacna droga“. Jogo kritika: „Město aby załožba pytała za tśeśimi srědkami, su wóni lubjej ruce wumyli a tu drogu dołoj pśeliš lažko wobzamknuli“. Z pśistajenim intendanta Wolfganga Rögera stej załožba a Domowina pó jogo měnjenju „tu doněntejšnu strategiju ansambla“ do wěsteje měry legitiměrowałej. Cłonki ansambla wiźe druge móžnosći žarjenja: na pśikład pśez fuziju z Nimsko-serbskim ludowym źiwadłom, nowe tarifowe domowe dogrono a solidarne dobrowólne wopušćenje mytow w serbskich institucijach. Kritizěrowali su, až direktor załožby Marko Suchy njejo sam to wobzamknjenje k wěsći dał, ale jo zawcasa se zminuł.
G. W.