Artikele pytaś

Pytaj!

Stare artikele

Archiw artikelow Archiw artikelow
29.12.2009 (numer 52/2009)
-

Beno Pětška swěśi 75. narodny źeń

-

Swójogo pśijaśela Bena Pětšku (roźony 30. decembra 1934) som w zachad­nych mjasecach zmakał dwójcy: Prědny raz jo to było pśi prezentaciji pratyje „Stog – Der Schober“ na pśedwjacoru domowniskego a drastwowego swěźenja w Bórkowach. Na titulnej stro­nje lětnika 2010 njejo jano rědna mólba Bena, wón jo se ako cłonk redakcije zasej wó to starał, až njejo se na to serb­ske zabyd­nuło. A to druge zmakanje jo było w septembrje, ako su se zgromaźili wuk­niki, kótare su pśed 55 lětami na Serbskej wušej šuli w Budyšynje abo w Chóśebuzu abituru złožyli. Z Benom smej pla njogo w Błotach a pla ­mn­jo w Budyšynje teke na naju zgromadne zachadne lěta spominałej. A toś te zgromadnosći su se zachopili w lěśe 1950 w našom górnołužyskem měsće. Lěcrownož póchada Beno ze sused­neje jsy w Kamjeńskem krejsu (Nowa Wjaska lažy jano tśi kilometry wót mójeje rodneje jsy Sernjany zdalona), smej se akle na Serbskej wušej šuli w Budyšynje zeznałej. W Bórkowach smej byłej prědny raz w lěśe 1951, ako smej na serbskem kulturnem swěźenju w masowej scenje serbskeje młoźiny na sportnišću rejowałej. Pó abiturje 1954 smej zgromadnje byłej studańca Peda­gogiskego instituta w Małem Wjel­ko­wje. Na kóńcu studija smej zgó­ni­łej, až pśiźomej ako młodej wucabnika do Dolneje Łužyce – Beno do Brja­zyny, a ja do šule Bórkowy-Kupy II. Z kóla­som smej jěłej srjejź awgusta 1956 do Chóśebuza se pla rady wokrejsa pśizjawit – to jo było skóro 160 kilometrow na źeń. Wó śěžkem zachopjeńku pówołańskego źěła smej w knigłach „Ako smy chopili ceptariś“ pisałej (te su w lěśe 1989 w Budyšynje pla LND wujšli, wót Christy Brandtoweje wudane). Beno jo wó swójej situaciji w Brja­zyńskej šuli zachopjeńk lěta 1957 pisał tak: Pěś mjasecow akle som how a nje­wěm kak dalej. W šuli nic wěcej se nje­raźijo, a wobźělenje na serbšćinje jo jano hyšći snadne. A te pór, kenž hyšći sobu gótuju, njamaju teke wěcej lušta. To stajanje pśeśiwo serbskej wuc­bje jo pśemasiwne a pśiźo ze wšych bokow. Jano Domowinska kupka co mě pomagaś. Ale nichten wót tych starych luźi njewě kak. Ja to bóžko teke njewěm. A pśi tom som tola šeł dosć optimistiski do Brjazyny“. We swójej nuzy jo napisał direktoroju Kurtoju Pětřoju do Małego Wjelkowa list. „Som jomu pisał, až nosym se z myslicku, snaź se pśesajźiś daś abo z wucabnikojstwom pśestaś.“ Be­no­we starosći su se pómjeńšyli, ako jo wón 1957 do Bórkow pśišeł. Tam jo z Pětšom Janašom pla dobrośiweje kněnje Wun­derlichoweje blisko Torma młoźiny bydlił, jo měł z nami drugimi serbskimi ceptarjami zmakanja. Ja som w lěśe 1959 pśišeł do Budyšyna, Beno pak bydli až do źinsa w Błotach. We wobsedn­ych Bórkowach jo sebje a za familiju natwarił blisko šule rědny domcyk. Zmakał som se z Benom jano hyšći rědko, ale wó jogo aktiwitach som weto młogo zgónił – pśez casniki a casopise, pśez rozgłos a druge žrědła. W Serbach jo znate, až jo Beno Pětška dłujke lěta był pśedsedaŕ wjesneje Domowinskeje kupki, až jo nawjedował mólarski kružk we jsy, až jo sebje dobył zasłužby ako aktiwny grajaŕ a funkcionaŕ billardowego sporta w Bórkowach, až jo był redaktor Serbskeje Pratyje, až jo był awtor abo sobuawtor nic mało wucbnych materialijow za serbsku rěc (w bibliografiji Ludowego nakładnistwa Domowina wó lětach 1958-2007 som namakał 29 pozicijow) – młoge dalšne aktiwity by mógał nalicyś.

Luby Beno! K twójomu narodnemu dnju žycym śi pšawje wjele gluki, wó­seb­nje strowosć a derjeměśe! Źěłaj tak ako doněnta pó swójich móžnosćach dalej za naš serbski lud! Za swóje statkowanje słuša śi źěk a pśipóznaśe!
Wutšobne gratulacije z Budyšyna sćelo twój pśijaśel Mikławš Krawc

M. Krawc

-
-