Serbski kulkowy swěźeń
To jo se stało w lětosnej 5. muzeumowej nocy w Hochozy
Co buźomy znowa w „5. muzeumowej nocy“ našym woglědarjam póstajiś? To su se pšašali slědne lěto w Hochozy, pó tom, až běchu w 4. muzeumowej nocy we swójom rědnem domowniskem muzeju „Kólasko“ pśedstajili wšykne źěła a druge wokoło žyta a za to wjeliku chwalbu dostali běchu. „Južo tegdy jo se zroźiła ideja, w muzeumowej nocy 2009 stajiś kulki do srjejźišća. A tak su se pón zběrali ideje, co móžo se k tomu wšykno cyniś. Mjazy drugim smy pón w gumnje za muzeumom južo w nalěśu załožyli małke pólo, źož smy pón kulki nasajźali“, jo Casnikoju powěźeł Dietmar Haufe, kenž jo był ten głowny luź za ten pisany program kulkowego swěźenja 5. septembra w Hochozy. Młoge su jomu pśi tom byli k pomocy: Manfred Lobeda, šołta Fryco Wojto, Domowinska kupka, wejsny chor, młoźina, serbska lajska teaterowa kupka, wognjowa wobora, žeńske, kenž běchu se pśed žednymi lětami zasajźowali za załoženje rědnego źiśecego grajnišća Na Pěskach, a młoge dalšne wobydlarje.
Dłujka proca jo se pón wupłaśiła, zadaniła. Wušej 200 luźi ze jsy a z wokoliny jo pśichwatało na „muzeumowu noc“ z kulkami do Hochoskego „kulturnego domu“. Ceły ruš jo se ze chopił južo wótpołdnja zeger styrich. Wušej tśi góźiny su pśiglědarje dožywili wšo wokoło kulkow, pśecej zasej něco nowego, a wjedro jo se k tomu tak goźeło, dokulaž běšo take pšawe nazymske a z tym tak, ako cesto pśi kulkikopanju.
Na małkem pólu su pokazowali Ani Nikolajowa, Regina Lotrina, Manfred Lotra a Erhard Lotra, kenž běšo se ten źeń za serbsku burowku pśegótował, wšykne te źěła, kótarež su měli w starem casu z kulkami. Su kulki pśigótowali za sajźanje, sajźonki do zemje spórali, pón wšo wobkopali, zele ryli, wobwórali, kulkowe wacki zběrali, a pón na kóńcu kulki kopali, to se wě z kopawami. Za to, až su měli te styrjo pśi tom teke dosć k jěźi a piśeju, jo se starała Anemarija Nowakowa,, kótarejž gronje w Hochozy wšykne „Henkojc“. Jo k tomu napjakła doma wjeliki burski klěb a slěwkowy mazańc.
Šołta Fryco Wojto jo ako „kněžk“ wšykne źěła pśez mikrofon rědnje wopisował a rozkładował tym narskim pśiglědowarjam, mjazy kótarymiž jo była teke Picańska amtska direktorka. To jo cynił w nimskej a serbskej rěcy, a te „aktery“ su se za wětšy źěl serbski rozgranjali. Swójo wjasele su měli wšykne pón teke, gaž su Werner Lehmann, Dietmar Haufe, Daniel Lehnitzke (wón jo był teke moderator cełego swěźenja), Doreen Krötelowa, Denise Krötelojc a Alice Žonopojc grali, kak jo „stary Fryco“ pśed pśisamem 300 lětami wopytał kulki „zawjasć“ w Bramborskej a kak su se luźe nejpjerwjej pśeśiwo tomu woborali. Kak rědnje su to grali, rowno tak ako pitśku pózdźej Lobeźic Marlis a Werner Lehmann, kótarejž stej pśi mlokowej ławce młoge we jsy marskałej we jsy. Wjeliki aplaws stej dostałej teke Hochoski chor a šołta Fryco Wojto za swójimi kulkowymi a štuckami. Teke wšake wuběźowanja (Wettbewerbe) z kulkami su wugótowali – na pśikład we tom, chto móžo nejspěšnjej kulki běliś. Kněni Wiednerowa jo kulkowe měchy płatała.
A na kóńcu su byli wšykne kazane na „kulkowy bal“, na kótaremž jo Hochoska młoźinska kapała zagrała. Ten źeń su teke źiśi měli swóju zaběru z kulkami. Pódpěrowane wót žeńskich ze źiśeceje zagrodki a drugich su mjazy drugim baslili z małych kulkow wšake figury a napórali su kulkowe štempele.
A něco wjelgin rědnego jo była na swěźenju „kulkowa kuchnja“. Bärbel Hanušowa a druge pilne kucharki (wšykne we źěłowej serbskej drastwje) su tam warili a pjakli wšo to, což jo móžno z kulkow – mlince, zupu, łupinate kulki z twarožkom a lanym wólejom, kulkowy tykańc a, to se wě, za te źiśi teke pomfrity. K tomu jo było pokazane a napisane, kake pśicynki w Hochozy bjeru k wšym tym jězam. Wšykno jo derje słoźeło, na kóńcu njejo nic wušej wóstało.
Wěsće buźo se hyšći dłujko wó serbskem „kulkowem swěźenju“ w Hochozy powědaś. Ale co budu w lěśe 2011 w „muzeumowy nocy“ pśedstajiś? Snaź „Hochozanarjow a griby ako kak su w Hochozy w starem casu piwo warili abo paleńc palili? Dietmar Haufe a te druge snaź južo wěcej wěźe…
H. A.